Niepłodność i jej przyczyny
- wzrost zachorowalności na choroby przenoszone droga płciową,
- rozwój cywilizacyjny,
- zanieczyszczenia środowiska,
- stres.
Inną ważną przyczyną jest zmiana podejścia przez społeczeństwa do samego problemu niepłodności – wyższy stopień świadomości i poprzez to wcześniejsze zgłaszanie się par małżeńskich do lekarza.
Niepłodność (Bezpłodność)
Z klinicznego punktu widzenia oznacza niemożność poczęcia dziecka po pewnym okresie regularnych stosunków płciowych bez żadnej antykoncepcji. W większości państw rozwinię-tych, okres ten wynosi 12 miesięcy.
Wiadomo od dziesięcioleci, że zapłodnienie jest możliwe tylko podczas krótkiego okresu w przebiegu cyklu owulacyjnego. Można, zatem porównać zapłodnienie do loterii, w której prawdopodobieństwo wygranej zmienia się w każdym miesiącu i może być różne dla różnych par.
Mianem płodności określa się prawdopodobieństwo poczęcia w przebiegu prawidłowego cyklu miesięcznego dla pary ze średnią liczbą stosunków seksualnych czterokrotnie w tygodniu. Średnia wartość płodności w przedziale wiekowym 20 – 30 lat waha się około 30%, ale może dla jednej pary wynosić 50%, a dla innej 5%.
A zatem z prawdopodobieństwem miesięcznym równym 50% potrzeba dwóch miesięcy do koncepcji, podczas gdy z ryzykiem 5% prawie 2 lat (20 miesięcy).
Czynniki związane z niepłodnością pary
Mogą dotyczyć każdego partnera osobno, bądź parę jako całość. Pośród wielu przyczyn mogą-cych mieć wpływ na płodność (bezpłodność) kobiety warto wymienić kilka najczęstszych takich jak: przebyte zakażenia, zaburzenia owulacji, niedrożności jajowodów, zrosty pooperacyjne, endometrioza, nieprawidłowości w budowie narządu rodnego. Także wiek odgrywa bardzo ważną rolę,gdyż płodność kobiet zmniejsza się stopniowo od 20 roku życia by około 45 zani-
knąć zupełnie. Związane jest to głównie ze spadkiem liczby i jakości komórek jajowych, oraz wzrostem poronień w bardzo wczesnym stadium rozwoju zarodka.
U mężczyzn niepłodnych (najczęściej tylko z obniżoną płodnością) często można stwierdzić w wywiadach operacje przepukliny pachwinowej, przebyte zapalenia najądrza lub gruczołu kroko-
wego, żylaki powrózka nasiennego czy urazy jąder. Uważa się, że wymienione schorzenia mogą mieć znaczący wpływ na płodność mężczyzn. W ocenie płodności męskiej konieczne jest badanie nasienia. Ostatnie badania Światowej Organizacji Zdrowia wykazały udział mężczyzn w niepłodności u 51% par również w głównej mierze wywołany anomaliami nasienia takimi jak zbyt mała liczba plemników, nieprawidłowa ich ruchliwość lub morfologia.
Psychologiczny aspekt niepłodności (bezpłodności)
Zostanie rodzicem stanowi ważną fazę rozwoju psychoseksualnego oraz społecznego kobieti mężczyzn. Stwarza szansę zrealizowania wielu zamierzeń życiowych i zaspokojenia wielu potrzeb. W wielu doniesieniach powtarza się hipoteza sugerująca odmienną i szczególną strukturę osobowości kobiet niepłodnych. Jeśli długotrwałe leczenie tradycyjnymi metodami nie kończy się sukcesem tzn. urodzeniem dziecka, to u niepłodnych kobiet pojawia się frustracja o charakterze społecznym, psychicznym i egzystencjonalnym. Kobiety niepłodne często czują się nieakceptowane społecznie, wręcz napiętnowane, co wywołuje u nich niepokój, lęk, drażliwość, poczucie winy i krzywdy.
Inaczej manifestują się trudności z uzyskaniem potomstwa u mężczyzny. Objawiają się one przede wszystkim wzmożoną aktywnością socjalną i zawodową. To zmartwienie, nieszczęście jest ciężkie dla mężczyzny poprzez fakt utożsamiania wydolności seksualnej i płodności jako tego samego. Pary niepłodne diagnozowane i leczone z powodu niepłodności są bardziej zestresowane niż płodne. Tak, więc pozostaje otwartym pytanie - czy stres jest przyczyną czy konsekwencją niepłodności? Problemy psychologiczno-społeczne towarzyszące niepłodności są często umniejszane bądź wręcz pomijane, mimo iż szereg doniesień wskazuje na ogromną ich rolę w zjawisku niepłodności.
Jak widać niepłodność (bezpłodność) jest bardzo złożonym problemem. Dlatego tak ważne jest kompleksowe, profesjonalne i rzetelne diagnozowanie wszystkich czynników mogą-
cych mieć wpływ na proces leczniczy, który musi być dopasowany do indywidualnych potrzeb i uwarunkowań każdej pary.